We wtorek w holu Biblioteki Raczyńskich będzie można obejrzeć inscenizację opery „Kościuszko nad Sekwaną” F.S. Dutkiewicza do słów K. Majeranowskiego. Wydarzenie w ramach drugiego Spotkania z Arcydźwiękiem połączy przedstawienie dawnego utworu z historią odkrycia dotyczącego polskiego hymnu. Dodatkową okazją do wystawienia opery jest 280. rocznica urodzin Tadeusza Kościuszki.

Co kryje rękopis z 1821 roku?

W partyturze opery rozpoznano melodię Mazurka Dąbrowskiego. Badacze Biblioteki Raczyńskich pracowali nad nią wspólnie z pianistą Mariuszem Matuszewskim, autorem nowej orkiestracji przygotowanej na potrzeby inscenizacji. To właśnie podczas tych prac zwrócili uwagę na piąty numer dzieła.

Rękopis może zawierać najstarszy zachowany kompletny zapis nutowy Mazurka Dąbrowskiego. Ważne jest jednak rozróżnienie: chodzi o melodię, a nie o hymn w znanej dziś postaci słowno-muzycznej. W operze towarzyszy jej bowiem inny tekst niż słowa Józefa Wybickiego.

Dlaczego data 1821 jest tak istotna? Pieśń Legionów z tekstem Wybickiego zabrzmiała po raz pierwszy w Reggio w 1797 roku, lecz z tego czasu nie zachowały się ani jej rękopisy, ani autograf. Same słowa wydrukowano w 1806 roku. Publikacja zawierająca jednocześnie tekst i nuty ukazała się dopiero w 1829 roku — osiem lat po powstaniu bibliotecznego rękopisu. Partytura jest więc wcześniejszym świadectwem zapisu melodii, choć jej status jako najstarszego kompletnego źródła pozostaje prawdopodobny, a nie przesądzony.

Dawny bohater, emocje bliskie współczesnej publiczności

„Kościuszko nad Sekwaną” należy do wczesnych scenicznych upamiętnień Kościuszki po jego śmierci. Pozwala zatem zobaczyć nie tylko historyczną operę narodową, ale również sposób, w jaki zaczynała kształtować się legenda bohatera.

Za reżyserię odpowiada Barbara Gutaj-Monowid, która w utworze podkreśla humor, psychologiczną wiarygodność bohaterów oraz łączące ich relacje. Takie odczytanie ma przybliżyć dawną opowieść dzisiejszym widzom i sprawić, by była dla nich czytelna oraz atrakcyjna.

Kto wystąpi w Bibliotece Raczyńskich?

Kierownictwo muzyczne przedstawienia objął Jakub Czerski. W roli Tadeusza Kościuszki wystąpi Janusz Andrzejewski. Obsada obejmuje także Magdalenę Nowacką-Kleban, Bartłomieja Szczeszka i Marka Szymańskiego. Do wykonawców dołączą studenci Akademii Muzycznej oraz uczeń liceum.

Źródło: Urząd Miasta Poznania